Beskid News

Kultura, gwara i kuchnia góralska

Gwara góralska

Gwara góralska to odmiana języka używana przez górali. Zachowuje własne słowa i melodię, jak baca, juhas, kierpce, gazda.

Czym jest gwara

Gwara góralska to regionalna odmiana polszczyzny, z własnymi słowami, wymową i melodią. Różni się zależnie od miejsca: inaczej mówi się na Podhalu, inaczej w Beskidach.

Słowa z gór

Wiele górskich słów weszło do języka ogólnego: baca, juhas, bacówka, redyk, oscypek, kierpce. Znajdziesz je w tym słowniku razem z objaśnieniami.

Jak ją poznać

Warto posłuchać gwary w regionalnych karczmach, na festiwalach i w opowieściach bacy. Wiele zwrotów brzmi dziwnie, ale łatwo je zrozumieć w kontekście.

Kilka słów na początek

Do słownika gwary wejdź przez znane słowa: baca, juhas, gazda, hala, bacówka, redyk, oscypek, kierpce, ciupaga, parzenica. Zapoznaj się z ich znaczeniem w naszym słowniku, a rozmowa z góralami w karczmie czy bacówce stanie się łatwiejsza i ciekawsza.

Gwara w nazwach

Gwarę widać w nazwach miejsc, potraw i obiektów: karczm, bacówek i szlaków. Znajomość kilku słów pomaga zrozumieć opisy i menu. Jeśli napotkasz nieznane słowo, zapytaj gospodarza: opowiadanie o regionie jest często częścią wizyty i dobrze wspomina się je po powrocie.

Najczęstsze pytania

Czy gwara jest odrębnym językiem?
Nie. To odmiana polskiego, z własnym słownictwem i wymową.
Gdzie mówi się gwarą góralską?
Głównie na Podhalu i w górskich wioskach południowej Polski.

Definicje mają charakter informacyjny. Przed wyjściem w góry sprawdź aktualne warunki, prognozę i zasady obowiązujące na szlaku lub w parku.